วิธีเก็บมะยงชิดให้สดนานและไม่ช้ำคือ ไม่ล้างน้ำก่อนเก็บ ห่อด้วยกระดาษทิชชูแผ่นใหญ่แบบหลวมๆ ใส่กล่องพลาสติกปิดฝา แล้วเก็บในตู้เย็นช่องธรรมดา วิธีนี้ช่วยให้มะยงชิดนครนายกผลสดคงความกรอบได้ประมาณ 5-7 วัน หากต้องการเก็บนานเป็นเดือน ให้คว้านเม็ดแล้วแช่แข็งเฉพาะเนื้อไว้ทำน้ำปั่นหรือขนม
มะยงชิดช้ำง่ายเมื่อโดนกระแทก โดนความชื้น หรือเจอความเย็นจัด และมีให้กินแบบผลสดเพียงปีละครั้ง ช่วงปลายเดือนมกราคมถึงมีนาคม หลายบ้านจึงสั่งทีละหลายกิโลแล้วกินไม่ทัน บทความนี้รวบรวมคำถามเรื่องวิธีเก็บที่ลูกค้าถามสวนชั้นหนึ่งบ่อยที่สุด ตั้งแต่วันที่กล่องมาถึงบ้าน จนถึงการเก็บไว้ทำเครื่องดื่มหลังหมดฤดู
เก็บมะยงชิดแบบไหน ได้นานเท่าไร
ตารางนี้สรุปวิธีเก็บแต่ละแบบไว้ให้ดูได้ในคราวเดียว ระยะเวลาเป็นค่าโดยประมาณ ขึ้นกับความสุกของผลและอุณหภูมิตู้เย็นของแต่ละบ้าน
| วิธีเก็บ | เหมาะกับ | เก็บได้โดยประมาณ |
|---|---|---|
| อุณหภูมิห้อง ในที่ร่มและอากาศถ่ายเท | ผลที่จะกินภายใน 1-2 วัน หรือผลที่ยังมีสีเขียวปน | สั้นที่สุด ควรกินให้เร็ว |
| ตู้เย็นช่องธรรมดา (ไม่ล้าง ห่อทิชชู ใส่กล่องปิดฝา) | ผลสดทั้งลูกที่สุกแล้ว | 5-7 วัน |
| ตู้เย็นช่องธรรมดา (เนื้อคว้านเม็ด ใส่กล่องปิดฝา) | มะยงชิดที่คว้านเม็ดแล้ว | กินให้หมดเร็วที่สุด |
| ช่องแช่แข็ง (เฉพาะเนื้อ ใส่ถุงซิปล็อก) | น้ำปั่น โซดา สมูทตี้ ขนม | 6-12 เดือน |
| อุณหภูมิห้อง (มะยงชิดอบแห้ง) | ของว่างนอกฤดู | ตามวันหมดอายุบนซอง |
ได้รับกล่องมะยงชิดแล้ว ควรทำอะไรก่อน
เปิดกล่องทันทีที่ได้รับ อย่าวางกล่องที่ปิดสนิทไว้ในรถหรือหน้าบ้านที่โดนแดด เพราะความร้อนและไอน้ำที่สะสมในกล่องทำให้ผลนิ่มเร็ว ที่สวนเราแพ็กผลให้แน่นเพื่อลดการกระแทกระหว่างขนส่ง แต่เมื่อถึงบ้านแล้ว ผลไม้ควรได้ระบายอากาศ
จากนั้นคัดแยกผลเป็นสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือผลที่มีรอยช้ำหรือรอยแตก ให้กินก่อนหรือแยกเก็บ เพราะผลที่มีแผลเสียเร็วและอาจทำให้ผลที่วางติดกันขึ้นราตามไปด้วย กลุ่มที่สองคือผลที่สีเหลืองส้มสม่ำเสมอทั้งผล พร้อมกินหรือเข้าตู้เย็นได้เลย กลุ่มสุดท้ายคือผลที่ยังมีสีเขียวปนอยู่บ้าง ให้พักไว้ที่อุณหภูมิห้องก่อน
เก็บมะยงชิดในตู้เย็นอย่างไรไม่ให้ช้ำ
หัวใจของการเก็บในตู้เย็นมีสามข้อ ถ้าทำครบ มะยงชิดผลสดจะอยู่ได้ประมาณ 5-7 วัน โดยผิวยังตึงและเนื้อยังกรอบ
- ไม่ล้างน้ำก่อนเก็บ น้ำที่ค้างบนผิวและรอบขั้วผลเป็นตัวเร่งให้เกิดเชื้อราและทำให้เน่าเร็วขึ้นมาก ให้เก็บแบบแห้ง แล้วค่อยหยิบมาล้างเฉพาะผลที่จะกินในมื้อนั้น
- ห่อทิชชูแผ่นใหญ่หลวมๆ แล้วใส่กล่องปิดฝา ใช้กระดาษทิชชูแผ่นใหญ่หรือกระดาษเช็ดมือ ช่วยซับความชื้นส่วนเกินและกันไม่ให้ผลกระทบกันเอง วางผลเป็นชั้นเดียวถ้าทำได้ และอย่าวางของหนักทับกล่อง
- ใช้ช่องธรรมดา ไม่ใช่ช่องแช่แข็ง หลีกเลี่ยงจุดที่เย็นจัด เช่น ชั้นที่ติดช่องฟรีซ หรือชิดผนังด้านในที่มีน้ำแข็งเกาะ ผิวมะยงชิดที่โดนความเย็นจัดจะช้ำเป็นจุดและเนื้อเสียความกรอบ
ทุก 2-3 วัน ลองเปิดกล่องดูสักครั้ง ถ้ากระดาษเริ่มชื้นให้เปลี่ยนแผ่นใหม่ และหยิบผลที่เริ่มนิ่มออกมากินก่อน วิธีง่ายๆ นี้ช่วยให้ผลที่เหลือในกล่องอยู่ได้นานขึ้น
มะยงชิดวางไว้ที่อุณหภูมิห้องได้ไหม
ได้ สำหรับผลที่ตั้งใจจะกินภายในวันสองวัน ให้วางในตะกร้าหรือภาชนะโปร่ง ในที่ร่มและอากาศถ่ายเท ห่างจากแดดและเตาไฟ ไม่ควรใส่ถุงพลาสติกแล้วมัดปากสนิท เพราะไอน้ำจะเกาะจนผิวชื้น
อากาศร้อนทำให้มะยงชิดนิ่มเร็ว ถ้าบ้านร้อนหรือกินไม่ทันภายในสองวัน ให้ย้ายเข้าตู้เย็นตามวิธีข้างต้น อีกอย่างคือหลายคนชอบกินมะยงชิดแบบแช่เย็นอยู่แล้ว รสหวานอมเปรี้ยวจะยิ่งสดชื่นเมื่อผลเย็นพอดี
มะยงชิดยังไม่สุกเต็มที่ ต้องบ่มไหม
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง สวนชั้นหนึ่งรอให้ผลสุกบนต้นจนผิวเปลี่ยนเป็นสีส้มทองก่อนเก็บ และไม่ใช้วิธีเก็บตอนดิบแล้วมาบ่มเร่งสุก เพราะผลที่เก็บเร็วเกินไปมักได้รสเปรี้ยวโดด เมื่อกล่องมาถึงบ้าน มะยงชิดเกือบทั้งหมดจึงพร้อมกิน
ถ้าเจอผลที่ยังมีสีเขียวปนอยู่ช่วงขั้ว ให้วางไว้ที่อุณหภูมิห้องในที่ร่ม แล้วดูสีผิวทุกวัน เมื่อสีเหลืองส้มสม่ำเสมอขึ้น ค่อยกินหรือย้ายเข้าตู้เย็น อย่านำผลที่ยังไม่สุกเข้าตู้เย็นทันที เพราะความเย็นทำให้การสุกช้าลง
มะยงชิดคว้านเม็ดเก็บอย่างไร
เนื้อมะยงชิดที่คว้านเม็ดแล้วสัมผัสอากาศมากกว่าผลทั้งลูก จึงเสียความกรอบและความสดเร็วกว่า ควรใส่กล่องปิดฝาเก็บในตู้เย็นช่องธรรมดาตลอดเวลา กินให้หมดเร็วที่สุด และไม่ควรตั้งทิ้งไว้นอกตู้เย็นนาน
สำหรับมะยงชิดสดคว้านเม็ดที่สั่งจากสวน ให้นำเข้าตู้เย็นทันทีที่ได้รับ ถ้าคว้านเองที่บ้าน ให้ล้างและเช็ดผลให้แห้งก่อนผ่า แล้วคว้านเฉพาะปริมาณที่จะกินในวันนั้น ผลที่เหลือเก็บแบบทั้งลูกจะอยู่ได้นานกว่า ถ้าคว้านไว้มากเกินไป ให้แช่แข็งไว้ทำเครื่องดื่มแทนการปล่อยให้เสีย
แช่แข็งมะยงชิดไว้ทำน้ำปั่น ทำอย่างไร
การแช่แข็งเหมาะกับคนที่อยากเก็บรสมะยงชิดไว้ใช้หลังหมดฤดู เนื้อมะยงชิดแช่แข็งเก็บได้ประมาณ 6-12 เดือน แต่หลังละลายเนื้อจะนิ่มลง จึงเหมาะกับน้ำปั่น โซดา สมูทตี้ และขนม มากกว่าการกินแบบผลสด ไม่ควรแช่แข็งทั้งผลพร้อมเม็ด เพราะนำมาใช้ต่อได้ยาก
ขั้นตอนแช่แข็งที่บ้านมีดังนี้
- เลือกผลที่สุกดี ไม่มีรอยช้ำหรือรอยแตก
- ล้างให้สะอาด แล้วเช็ดให้แห้ง
- ผ่าครึ่งและคว้านเม็ดออก จะปอกเปลือกด้วยก็ได้ถ้าต้องการเนื้อเนียนเวลาปั่น
- หั่นเป็นชิ้นตามขนาดที่ใช้ เรียงบนถาดโดยไม่ให้ชิ้นแตะกัน แล้วแช่ช่องฟรีซจนแข็ง ชิ้นจะไม่ติดกันเป็นก้อน
- แบ่งใส่ถุงซิปล็อกให้พอดีกับการใช้หนึ่งครั้ง ไล่อากาศออกให้มากที่สุด และเขียนวันที่ไว้บนถุง
เวลาทำน้ำปั่น ใช้เนื้อแช่แข็งได้เลยโดยไม่ต้องละลายก่อน ปั่นกับน้ำเชื่อมเล็กน้อยและเกลือป่นปลายช้อน จะได้รสหวานอมเปรี้ยวกลมกล่อมและเนื้อเนียนเป็นเกล็ด ถ้าทำโซดา ให้บดเนื้อหยาบๆ ใส่ก้นแก้ว เติมน้ำแข็ง แล้วเทโซดาตาม
สำหรับบ้านหรือร้านคาเฟ่ที่ไม่อยากคว้านเอง สวนเรามีมะยงชิดแช่แข็งแบบหั่นชิ้นและแบบปาดแก้ม บรรจุ 1 กิโลกรัม จัดส่งด้วยรถควบคุมอุณหภูมิในกล่องโฟม ดูรายละเอียดได้ที่หน้ามะยงชิดคว้านเม็ด แช่แข็ง และน้ำมะยงชิด
อยากกินมะยงชิดนอกฤดูโดยไม่ต้องแช่แข็ง มีทางเลือกไหม
มะยงชิดอบแห้งเป็นทางเลือกที่เก็บง่ายที่สุด ไม่ต้องแช่เย็น เพียงเก็บในที่แห้ง เย็น และพ้นแดด แล้วกินให้หมดก่อนวันหมดอายุบนซอง มะยงชิดอบแห้งของสวนชั้นหนึ่ง ไม่เติมน้ำตาล ไม่ใส่สารกันเสีย มีน้ำตาลจากผลไม้ตามธรรมชาติ และบรรจุซองซิปล็อกขนาด 50 กรัม
หลังเปิดซอง ให้รูดซิปปิดให้สนิททุกครั้ง เพื่อไม่ให้เนื้อดูดความชื้นจากอากาศจนเหนียวติดกัน ถ้าบ้านอยู่ในที่ชื้นมาก จะย้ายใส่โหลแก้วปิดฝาสนิทก็ได้
สั่งมะยงชิดเท่าไรถึงจะพอดี ไม่เหลือทิ้ง
วิธีคิดง่ายๆ คือสั่งในปริมาณที่บ้านกินหมดภายในหนึ่งสัปดาห์ ซึ่งตรงกับระยะที่มะยงชิดผลสดอยู่ในตู้เย็นได้ดี จำนวนผลต่อกิโลกรัมขึ้นกับเกรด เช่น เกรด Jumbo มี 12-14 ผล Premium มี 15-17 ผล และขนาดกลางมี 18-20 ผล ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรเลือกเกรดไหน อ่านต่อที่มะยงชิดเกรด Jumbo Premium ขนาดกลาง ขนาดเล็ก ต่างกันอย่างไร
ถ้าซื้อมามากเพราะเป็นช่วงฤดู ให้แบ่งตั้งแต่วันแรก ส่วนหนึ่งเข้าตู้เย็นไว้กินสดภายในสัปดาห์ อีกส่วนคว้านเม็ดแช่แข็งไว้ทำเครื่องดื่ม วิธีนี้ทำให้ไม่มีผลไหนต้องเสียไปเปล่าๆ
มะยงชิดผลสดของนครนายกเริ่มเก็บปลายเดือนมกราคมและมีถึงเดือนมีนาคม หากต้องการสั่งผลสดในฤดูหน้า หรือสั่งมะยงชิดอบแห้งไว้กินระหว่างปี ดูขั้นตอนและช่องทางได้ที่หน้าวิธีสั่งซื้อ