มะยงชิดพันธุ์ทูลเกล้า ลักษณะเด่น ผลใหญ่ เมล็ดเล็ก

มะยงชิดพันธุ์ทูลเกล้าเป็นมะยงชิดผลใหญ่ทรงไข่ เนื้อหนา แน่น กรอบ และเมล็ดเล็กหรือลีบ จึงได้เนื้อที่กินได้ต่อผลสูง รสหวานนำตามด้วยเปรี้ยวอ่อนๆ ตอนท้าย ฉ่ำน้ำ และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว พันธุ์ทูลเกล้านครนายกมีหนังสือรับรองพันธุ์พืชขึ้นทะเบียนเลขที่ 1/2553

ทูลเกล้าเป็นพันธุ์หลักที่สวนชั้นหนึ่ง จ.นครนายก ปลูกที่ อ.บ้านนา บทความนี้รวบรวมลักษณะเด่นที่เราเห็นจากการดูแลสวนครอบครัวแห่งนี้มากว่า 30 ปี พร้อมข้อมูลขนาดผลจริงจากการคัดเกรดของสวน

มะยงชิดพันธุ์ทูลเกล้าคือพันธุ์อะไร

ทูลเกล้าคือมะยงชิดสายพันธุ์ที่ขึ้นทะเบียนในชื่อ ทูลเกล้านครนายก ตามหนังสือรับรองพันธุ์พืชขึ้นทะเบียนเลขที่ 1/2553 เป็นพันธุ์ที่ผู้ซื้อมักถามหาเมื่อต้องการผลใหญ่ เนื้อเยอะ สำหรับกินเองหรือจัดเป็นของฝาก

การขึ้นทะเบียนพันธุ์กับ GI เป็นคนละเรื่องกัน ทะเบียนพันธุ์บอกว่าต้นนี้คือพันธุ์อะไรและมีลักษณะประจำพันธุ์อย่างไร ส่วน GI บอกว่าผลมาจากแหล่งปลูกใดและผลิตตามข้อกำหนดหรือไม่ มะยงชิดหนึ่งลูกจึงอาจมีทั้งสองอย่าง อ่านเรื่อง GI ต่อได้ที่ มะยงชิดนครนายก GI คืออะไร

ลักษณะเด่นของมะยงชิดพันธุ์ทูลเกล้ามีอะไรบ้าง

ทูลเกล้ามีลักษณะเด่นห้าข้อที่สังเกตได้ด้วยตาและลิ้น คือ ผลใหญ่ทรงไข่ สีผิวที่เปลี่ยนเมื่อสุก ผิวเรียบค่อนข้างหนา เนื้อหนาแน่นกรอบ และเมล็ดเล็ก ห้าข้อนี้คือเหตุผลที่ทูลเกล้าเป็นที่นิยมทั้งกินสดและจัดกระเช้า

ผลใหญ่ ทรงไข่

ผลทูลเกล้ามีรูปทรงไข่ อวบ และค่อนข้างสมมาตร เมื่อเรียงในกล่องจะดูเต็มและเสมอกัน ผลที่ทรงสวยมักถูกคัดเข้าเกรดสูง เพราะคนที่ซื้อเป็นของขวัญให้ความสำคัญกับรูปทรงพอๆ กับขนาด

สีผิวเปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลืองส้มถึงส้มแดง

ผลอ่อนมีสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้ม และบางผลเข้มไปถึงส้มแดง สีที่สม่ำเสมอทั้งผลเป็นสัญญาณว่าผลสุกพอดี ส่วนผลที่ยังมีเขียวปนเป็นหย่อมมักเปรี้ยวกว่า

ผิวเรียบ ค่อนข้างหนา

ผิวทูลเกล้าเรียบเนียนและหนากว่าที่หลายคนคาด ในมุมคนแพ็กของ ผิวแบบนี้ช่วยให้จัดเรียงลงกล่องได้สะดวกขึ้น แต่ผลก็ยังช้ำได้ถ้ากระแทก เราจึงต้องแพ็กอย่างระวังทุกกล่อง

เนื้อหนา แน่น กรอบ ฉ่ำน้ำ

เนื้อทูลเกล้าหนาและแน่น กัดแล้วกรอบ ไม่ยุ่ยหรือเละ และมีน้ำมาก รสหวานนำ แล้วมีเปรี้ยวอ่อนๆ ตามมาตอนท้าย พร้อมกลิ่นหอมเฉพาะ ความกรอบคู่กับความฉ่ำแบบนี้คือสิ่งที่คนกินมะยงชิดบ่อยๆ ใช้จำพันธุ์นี้

เมล็ดเล็กหรือลีบ

จุดที่ทำให้ทูลเกล้าต่างชัดที่สุดคือเมล็ด ผลจำนวนมากมีเมล็ดเล็กหรือลีบ สัดส่วนเนื้อที่กินได้ต่อผลจึงสูง เมื่อผ่าครึ่งจะเห็นเนื้อหนาเกือบตลอดแนว ไม่ใช่เนื้อบางๆ หุ้มเมล็ดใหญ่

มะยงชิดทูลเกล้าผลใหญ่แค่ไหน

ที่สวนชั้นหนึ่ง เราคัดขนาดผลทูลเกล้าโดยนับจำนวนผลต่อกิโลกรัม เกรด Jumbo อยู่ที่ 12-14 ผลต่อกิโลกรัม หรือเฉลี่ยราว 71-83 กรัมต่อผล ส่วนเกรดเล็กที่สุดคือขนาดเล็ก ตั้งแต่ 20 ผลขึ้นไปต่อกิโลกรัม ตารางนี้สรุปทั้งสี่เกรดของสวน

น้ำหนักต่อผลในตารางคำนวณจากจำนวนผลต่อกิโลกรัม จึงเป็นค่าเฉลี่ย ไม่ใช่น้ำหนักที่ชั่งทีละผล ทุกเกรดเป็นทูลเกล้าจากแปลงเดียวกัน ความต่างหลักคือขนาด ไม่ใช่สายพันธุ์ ดูวิธีเลือกเกรดให้ตรงการใช้งานได้ที่ มะยงชิดแต่ละเกรดต่างกันอย่างไร

เมล็ดเล็กมีข้อดีอย่างไรเวลากินและนำไปใช้

เมล็ดเล็กทำให้ทูลเกล้าใช้งานได้หลายแบบ เพราะเนื้อเสียไปกับเมล็ดน้อย กินสดได้ทั้งผล ผ่าเป็นชิ้นจัดจานก็ได้เนื้อชิ้นใหญ่ และคว้านเมล็ดออกเพื่อทำเครื่องดื่มหรือขนมได้ง่าย ที่สวนจึงมีมะยงชิดสดคว้านเม็ดสำหรับคนที่อยากได้แบบพร้อมกิน

สำหรับร้านคาเฟ่ เนื้อที่หนาและเมล็ดเล็กช่วยให้เตรียมวัตถุดิบได้เร็วขึ้นและเหลือเศษน้อย ส่วนคนที่ซื้อกินในบ้าน ข้อดีที่รู้สึกได้ทันทีคือกัดแล้วได้เนื้อเต็มคำ ไม่ต้องแทะรอบเมล็ด

ทำไมทูลเกล้าบางลูกยังเปรี้ยว

ทูลเกล้ามีเปรี้ยวอ่อนๆ ตอนท้ายเป็นลักษณะปกติของพันธุ์ แต่ถ้าเปรี้ยวเด่นจนกลบความหวาน สาเหตุที่พบบ่อยคือผลถูกเก็บก่อนสุกพอดี ลักษณะประจำพันธุ์จะออกมาครบก็ต่อเมื่อผลสุกบนต้นในจังหวะที่เหมาะ

ถ้าเก็บเร็วเกินไป ผลใหญ่แค่ไหนก็ยังเปรี้ยว ถ้าปล่อยไว้นานเกินไป เนื้อจะเริ่มนิ่มและเสียความกรอบ ช่วงเก็บที่พอดีจึงต้องอาศัยการดูสีผลอย่างใกล้ชิดตลอดฤดู ซึ่งสั้นเพียงปลายมกราคมถึงมีนาคม

มะยงชิดมีพันธุ์อะไรบ้าง พันธุ์ไหนอร่อยสุด

มะยงชิดในไทยมีหลายพันธุ์ แต่ละพันธุ์มีแหล่งที่มาและจุดเด่นต่างกัน พันธุ์ที่พูดถึงกันบ่อยมีดังนี้

พันธุ์ไหนอร่อยสุดขึ้นกับคนกิน บางคนชอบหวานแหลม บางคนชอบหวานอมเปรี้ยว แต่ทูลเกล้าเป็นพันธุ์ที่มีชื่อเสียงไปทั่วประเทศ และเพราะมีชื่อเสียง จึงเป็นพันธุ์ที่ถูกแอบอ้างชื่อมากที่สุดด้วย ถ้าต้องการทูลเกล้าแท้ ควรซื้อจากสวนที่ระบุแหล่งปลูกได้ อ่านวิธีเช็กได้ที่บทความ มะยงชิดนครนายกซื้อที่ไหน

ข้อมูลพันธุ์ในตารางมาจาก เทคโนโลยีชาวบ้าน มติชน ข่าวสด และ บางขุนนนท์ในนครนายก ส่วนความต่างระหว่างมะยงชิด มะปรางหวาน และมะยงห่าง อ่านได้ที่บทความ มะยงชิด มะปราง มะยงห่าง ต่างกันอย่างไร

สวนชั้นหนึ่งดูแลมะยงชิดทูลเกล้าอย่างไร

สวนชั้นหนึ่งดูแลทูลเกล้าบนแปลงที่ได้รับการรับรอง GAP ตาม มกษ. 9001-2564 และได้รับอนุญาตใช้ตรา GI มะยงชิดนครนายก เราห่อผลด้วยมือทีละลูก ใช้ปุ๋ยมูลวัวนมบำรุงดินเพื่อลดการใช้สารเคมี และเก็บผลเมื่อสุกพอดีบนต้น

การห่อผลช่วยกันแมลงและกันรอยขีดข่วนจากกิ่ง ผิวจึงเรียบและสีขึ้นสม่ำเสมอ หลังเก็บ ผลจะถูกคัดรูปทรง ผิว และขนาดด้วยมือ แล้วแพ็กลงกล่องเพื่อลดการช้ำระหว่างขนส่ง ผลสดมีเฉพาะในฤดู ดูรูปแบบกล่องและเกรดได้ที่หน้า มะยงชิดผลสดพันธุ์ทูลเกล้า

ถ้าอยากลองทูลเกล้าจากสวนในฤดูถัดไป ดูขั้นตอนการจองและการจัดส่งได้ที่หน้า วิธีสั่งซื้อ